Sinh viên hình dung công việc của giảng viên đại học là dạy và nghiên cứu. Người trong nghề biết rằng hai việc đó chiếm phần nhỏ hơn kỳ vọng, và điều này nên được nói rõ với người đang cân nhắc vào nghề.
Năm nhóm việc
Giảng dạy — không chỉ giờ đứng lớp. Chuẩn bị, ra đề, chấm, tiếp sinh viên, và trả lời thư. Với môn dạy lần đầu, thời gian chuẩn bị thường vượt xa thời gian đứng lớp.
Nghiên cứu — đọc, phân tích, viết, sửa theo phản biện. Đây là phần cần khối thời gian liền mạch, và là phần dễ bị các việc khác lấn nhất.
Hướng dẫn — nghiên cứu sinh, học viên, sinh viên làm khoá luận. Ít giờ họp nhưng nhiều thời gian đọc bản thảo, và không dự đoán được vì phụ thuộc nhịp của người học.
Việc chung của đơn vị — họp, hội đồng, xây dựng chương trình, kiểm định, phản biện cho tạp chí và hội nghị. Nhóm này tăng theo thâm niên và ít khi giảm.
Xin tài trợ và báo cáo đề tài — viết đề xuất, làm dự toán, báo cáo tiến độ, quyết toán. Với người chủ trì đề tài, nhóm này có thể chiếm phần rất lớn.
Vấn đề không phải tổng thời gian mà là sự phân mảnh
Viết và phân tích cần khối liền mạch. Một ngày có tám tiếng nhưng bị chia bởi bốn cuộc họp cách nhau thì gần như không viết được gì.
Đây là lý do nhiều người làm nghiên cứu nói họ chỉ viết được vào sáng sớm, cuối tuần, hoặc trong kỳ nghỉ — không phải vì thiếu thời gian tổng mà vì thiếu khối liền mạch.
Cách xử lý thực tế nhất: chặn sẵn hai buổi mỗi tuần trong lịch cho việc viết, và đối xử với chúng như cuộc họp không hoãn được.
Đặt chúng cùng thứ trong tuần để đồng nghiệp học được nhịp của bạn.
Nhận và từ chối việc
Người mới vào nghề thường nhận mọi việc được mời, vì lo bị đánh giá là không hợp tác. Kết quả là năm thứ hai không còn thời gian cho việc có ảnh hưởng tới đường nghề của mình.
Một cách sàng lọc: với mỗi lời mời, hỏi việc này đóng góp vào ba thứ nào — giảng dạy, nghiên cứu, hay quan hệ trong đơn vị? Nếu không thuộc nhóm nào thì cân nhắc từ chối.
Phản biện cho tạp chí là việc nên nhận nhưng có giới hạn: một quy tắc thường được dùng là nhận phản biện tương ứng với số phản biện mà bài của mình nhận được.
Phần không ai nói tới
Tỉ lệ bị từ chối cao. Bài bị trả, đề xuất không được duyệt, hồ sơ không qua — đây là nhịp bình thường của nghề, không phải dấu hiệu bạn kém. Người mới vào nghề thường không được chuẩn bị cho điều này.
Công việc không có điểm kết thúc rõ. Luôn còn một bài cần sửa, một thư cần trả lời. Không tự đặt ranh giới thì công việc lan hết thời gian có.
Cảm giác chưa đủ tốt khá phổ biến trong nghề này, kể cả ở người thành công. Biết nó phổ biến giúp bớt đi phần gánh nặng không cần thiết.
Điều làm nghề này đáng làm
Không phải để cân bằng lại phần trên, mà vì nó cũng là sự thật: quyền tự quyết định làm gì, cơ hội học suốt đời như một phần công việc, và những lúc hiểu ra một điều chưa ai hiểu.
Thêm một điều mà nhiều người xếp lên đầu sau vài năm: nhìn người mình hướng dẫn trưởng thành và đi xa hơn mình. Phần này không đo được bằng bất kỳ chỉ số nào, và là phần nhiều người ở lại vì nó.
Nghiên cứu chiếm bao nhiêu phần thời gian?
Thường ít hơn kỳ vọng, và tỉ lệ thay đổi nhiều theo vị trí và theo giai đoạn. Vấn đề lớn hơn tổng thời gian là việc thiếu khối thời gian liền mạch.
Làm sao bảo vệ thời gian cho việc viết?
Chặn sẵn các buổi cố định trong lịch tuần và giữ chúng như cuộc họp không hoãn được, đặt cùng thứ trong tuần để đồng nghiệp quen nhịp.
Người mới vào nghề nên nhận bao nhiêu việc chung?
Nên sàng lọc theo việc đó có đóng góp vào giảng dạy, nghiên cứu hay quan hệ trong đơn vị không, thay vì nhận mọi lời mời.
Bị từ chối bài và đề xuất nhiều có bình thường không?
Có, tỉ lệ từ chối cao là nhịp bình thường của nghề. Hãy đọc nhận xét để sửa và nộp lại, vì bản đã sửa thường có tỉ lệ thành công cao hơn.
