Các chỉ số trong hồ sơ được tổng hợp tự động từ nguồn dữ liệu công khai và có thể thiếu hoặc lệch; chúng không phản ánh học vị hay chức danh của người đó.
Các danh bạ học thuật hiện nay hiển thị vài con số ngay đầu hồ sơ: số công bố, số trích dẫn, h-index. Chúng hữu ích để định hướng, và chúng dễ bị đọc thành nhiều hơn thực tế.
Ba con số đầu: đọc thế nào
Số công bố cho biết khối lượng, không cho biết chất lượng hay mức đóng góp. Một người có hai trăm bài mà phần lớn là tác giả thứ mười đứng ở vị thế khác một người có ba mươi bài mà phần lớn là tác giả chính.
Số trích dẫn phụ thuộc mạnh vào lĩnh vực và vào số năm trong nghề. So hai người khác lĩnh vực bằng con số này gần như không có nghĩa.
h-index gộp cả hai và có cùng các giới hạn. Nó tăng theo thời gian nên nó đo cả tuổi nghề, và nó không bao giờ giảm nên nó không phản ánh hoạt động hiện tại.
Cả ba đều không phân biệt được trích dẫn tán thành với trích dẫn phản bác.
Đọc danh sách công bố
Đây là nơi có thông tin thật. Bốn điều nên nhìn:
Vị trí tác giả. Ở nhiều lĩnh vực, tác giả đầu là người làm phần lớn công việc và tác giả cuối là người dẫn nhóm. Quy ước khác nhau theo ngành, nên cần biết quy ước của ngành đó trước khi suy luận.
Sự tập trung của hướng nghiên cứu. Các bài tập trung quanh một hai chủ đề cho thấy một chương trình nghiên cứu; các bài rải rác nhiều chủ đề không liên quan thường cho thấy người tham gia vào nhiều nhóm ở vai trò phụ.
Cả hai đều bình thường — nhưng chúng nói về hai kiểu vai trò khác nhau.
Nhịp theo thời gian. Hoạt động đều đặn khác với một giai đoạn tập trung rồi dừng. Giai đoạn dừng có nhiều lý do — chuyển sang quản lý, chuyển ngành, lý do cá nhân — nên nó là thông tin cần hỏi, không phải kết luận.
Bài gần nhất. Người đang hoạt động và người đã dừng nhiều năm là hai tình huống khác nhau, và con số tổng không phân biệt được.
Những sản phẩm không xuất hiện trong chỉ số
Sách chuyên khảo và chương sách — quan trọng nhất trong nhiều lĩnh vực xã hội và nhân văn, và thường không được đếm.
Bộ dữ liệu, phần mềm, quy trình kỹ thuật được nhiều nhóm dùng.
Bằng phát minh và sản phẩm được chuyển giao.
Tài liệu hướng dẫn thực hành, giáo trình.
Người được họ đào tạo — chỉ dấu mạnh về chất lượng một người làm nghiên cứu và hoàn toàn vắng mặt trong mọi bộ chỉ số.
Một hồ sơ có chỉ số vừa phải nhưng có ba trong số các mục trên có thể mô tả một người có ảnh hưởng lớn hơn nhiều so với con số cho thấy.
Dấu hiệu cần đọc cẩn thận
Số bài tăng rất nhanh trong một hai năm gần đây so với cả sự nghiệp trước đó.
Tỉ lệ tự trích dẫn rất cao.
Phần lớn bài đăng ở các tạp chí không rõ quy trình phản biện.
Danh sách đồng tác giả rất rộng nhưng không có nhóm cộng tác bền.
Các dấu hiệu này không chứng minh điều gì một cách riêng lẻ, nhưng khi có nhiều dấu hiệu cùng lúc thì đáng đọc nội dung thay vì đọc chỉ số.
Về dữ liệu tổng hợp tự động
Các danh bạ tổng hợp từ nguồn công khai có các sai sót có thể đoán trước:
Trùng tên — đặc biệt với tên Việt Nam, nơi một tên phổ biến có thể thuộc nhiều người. Hồ sơ có thể gộp công bố của hai người.
Tách hồ sơ — một người viết tên theo hai cách khác nhau có thể bị tách thành hai hồ sơ.
Tổ chức công tác không cập nhật hoặc lấy không đúng nơi chính khi người đó có nhiều nơi.
Thiếu các sản phẩm không nằm trong nguồn dữ liệu đó.
Vì vậy khi một điều gì trong hồ sơ trông sai, khả năng cao là lỗi dữ liệu chứ không phải điều bạn vừa phát hiện ra. Cách kiểm: tìm định danh nghiên cứu của người đó và đối chiếu.
Nếu bạn đang đọc hồ sơ để tìm người hợp tác
Ba việc hữu ích hơn nhiều so với xem chỉ số:
Đọc phần giới thiệu hướng nghiên cứu và một bài gần nhất của họ.
Xem họ đã cộng tác với ai và với nhóm nào — mạng lưới cộng tác cho biết cách họ làm việc.
Xem người họ đào tạo đi đâu, nếu thông tin có.
Và sau đó liên hệ trực tiếp với một đề nghị cụ thể. Mọi thứ khác trong hồ sơ chỉ để giúp bạn chọn nên liên hệ với ai.
h-index nói được gì về một người?
Nó gộp khối lượng và mức được trích dẫn, nhưng phụ thuộc lĩnh vực và số năm trong nghề, không bao giờ giảm, và không phân biệt trích dẫn tán thành với phản bác.
Nên nhìn gì trong danh sách công bố?
Vị trí tác giả, mức tập trung của hướng nghiên cứu, nhịp hoạt động theo thời gian, và bài gần nhất.
Vì sao hồ sơ tự động có thể sai?
Do trùng tên, do một người viết tên theo nhiều cách bị tách hồ sơ, do tổ chức công tác không cập nhật, và do thiếu các sản phẩm ngoài nguồn dữ liệu.
Đọc hồ sơ để tìm người hợp tác thì nên xem gì?
Hướng nghiên cứu và một bài gần nhất, mạng lưới cộng tác, và nơi người họ đào tạo đi tới — rồi liên hệ trực tiếp với một đề nghị cụ thể.
